Breeding

Short facts

Breed ripe:                              6 weeks
Breed suitable female:           First mating between 6-12 months and 350 grams
Breed suitable male:              From age of 4-6 months and 300 grams
Breeding pauze:                     A minimum of 4 months from birth of the litter
Gestation:                                34 to 46 days
Birthweight:                            Approx. 10 grams
Eyes open:                               Between 14-18 days
Seperate by gender:               5 to 6 weeks
Moving out:                             8 weeks
Moving weight:                       A minimum of 180 grams

If it’s your first time having a litter, ask an experienced breeder to advise and guide you. This chapter is a guideline of possibilities and issues that could happen. Advice and rules depend and differ per country and per breeder, so prevent issues and let someone teach you.SONY DSC

Photo by Hedgery of the High Moors


Mating

To reproduce, there has to be a mating first. Above all, it’s important to think about the risks and what you are expecting of a litter and what kind of future the hoglets are going to have. Also, you have to mate the right parents and know what you’re up to while the hoglets are growing up. Read the chapter thouroughly.

The right parents

If the litter is either to breed further with or it’s a one time occurence, finding the right parents is very important. They have to be unrelated to eachother. This means that you would have to know the background on both parents and know that they don’t share any  ancestors.

Apart from that they have to be on good age and weight. A male has to be at least 4 months, preferably older, and weigh a minimum of 300 grams to do a good mating. In many countries the minimum age for a male is 6 months. A female should be at least 6 months and weigh 300 grams to do a mating, but can’t be above 12 months on her first litter. That is because the hips grow towards eachother above 12 months and this could mean death for both mother and hoglets.

And ofcourse, you would have to know if there are any kind of health issues in the line. If a grandpa, grandma, cousin or other relative have issues, these can be heriditary and cause issues in your litter. Think about this properly and always ask about these things at the breeder you bought your hedgehogs from.

Mating ritual

Bij een dekking zet je de vrouw bij de man in het verblijf. Op deze manier is de vrouw vooral bezig met het nieuwe terrein en maakt de man meer kans. Het mannetje is op bekend terrein en zal zich dan ook vooral bezighouden met de vrouw op ‘zijn terrein’. Soms kun je de dekking op neutraal terrein doen (zoals in de video), bijvoorbeeld als de man erg dominant is of van geen ophouden weet tijdens het dekken en het vrouwtje blijft opjagen na verschillende geslaagde dekkingen.

Wanneer de man doorheeft dat de vrouw gedekt kan worden, zal hij haar achterna blijven zitten en proberen te lokken met een lokroep. Deze lokroep klinkt als een harde piep en dit ritueel kans soms uren duren. De vrouw zal weg lijven lopen tot ze er flauw van is en uiteindelijk toegeeft. Ze gaat dan plat op de buik liggen en zich overgeven zodat ze man kan dekken. Hierbij grijpt hij zich vast in de stekels en klemt zich met de voorpoten vast aan de heupen van de vrouw.
Als de vrouw wegloopt zal de man er alles aan doen om de positie te behouden. Hij kan zich hier flink bij verwonden. Daarom is het verstandig om tijdens de koppeling een oogje in het zeil te houden. De koppeling kan bij sommige mannen in één avond klaar zijn, maar het kan ook zijn dat de dieren wat langer de tijd nodig hebben. De algemene regel is dan om ze maximaal twee weken samen te houden voor de vrouw apart kan worden gezet.

Gestation

Ongeveer 10 dagen na de dracht kun je zien dat de vrouw in gewicht aankomt. Soms gaat het met 10 gram per dag, andere vrouwen komen maar 2 gram per dag aan of merk je nauwelijks dat ze aankomen. Weeg de vrouw in elk geval elke dag, vanaf de eerste dag dat ze gekoppeld wordt met de man.

De zwangerschap, die ook de dracht wordt genoemd, duurt 34 tot 46 dagen. Vrouwen met eerste nestjes kunnen soms eerder bevallen, maar nooit eerder dan 30 dagen. Vanaf de eerste dag van de koppeling geteld is de vrouw uitgerekend vanaf dag 34. Zo kun je altijd rond de bevalling plannen en weet je ook wanneer ze zou moeten bevallen en of ze te vroeg of over tijd is. Of weet je dat ze niet goed gedekt is en een nieuwe koppeling kan worden gedaan. Doe een koppeling echter pas een week na dag 46, zodat je echt 100% zeker weet dat de vrouw niet alsnog bevalt tijdens een nieuwe koppeling. Dit zorgt voor veel meer stress en de kans dat de vrouw de kleintjes doodbijt en de man verwond is dan erg groot.

Er is nog geen gemiddelde bekend hoeveel zwangere vrouwen aankomen binnen de soort, dus houdt haar goed in de gaten. Als ze tijdens de dracht veel gewicht verliest nadat ze eerst aankomt kan er iets mis zijn, houdt haar dus tijdens de hele dracht goed in de gaten en weeg haar bij voorkeur dagelijks om het bij te houden en tijdig in te kunnen grijpen.


Giving birth

De bevalling begint eigenlijk al twee dagen voor de geboorte van de kleintjes. Maar ondanks dat je de eerste tekenen dan al kunt zien, zul je toch nog even moeten wachten.

Mucous membrane

Ongeveer 48 uur voor de bevalling zelf, verliest de moeder een slijmprop. Dit is het eerste teken dat de bevalling in gang gezet wordt. Vaak zie je deze slijmprop niet en soms eet de moeder deze ook op voor extra eiwitten. Je merkt het niet in gewicht, maar gelukkig hoef je hier verder zelf ook niks mee te doen. Een slijmprop is wat slijmerig en bloederig en goed herkenbaar als je het geluk hebt er één tegen te komen.

De moeder kan na het verliezen van de slijmprop ineens heel onrustig worden en haar nest willen verplaatsen. Laat haar vooral haar gang gaan en zorg voor voldoende nestmateriaal.

Birth

Pas een paar uur voor de bevalling zelf, breken de vliezen en begint de bevalling dus echt. Meestal kun je in de bodembedekking een vochtvlek zien met wat bloed. Soms heb je het niet door en weeg je haar precies na het breken van de vliezen, dan merk je vaak dat ze 10 tot 30 gram lichter is dan de dag er voor. Een bevalling kan heel snel gaan, maar kan gerust tot 12 uur lang duren.

Na het breken van de vliezen, krijgt de moeder weeën en zal ze zichtbaar bezig zijn met het schoonmaken van haar vulva. Soms komt er vooraf bloed vrij bij de weeën. Dit kan geen kwaad, maar houdt in de gaten dat het niet teveel is en dat het er helderrood uit ziet. Tijdens de bevalling blijven kijken en spieken kan geen kwaad, maar pak haar niet op en zeker eventuele kleintjes die geboren zijn is verstand om vanaf te blijven.

Foto’s door Sweet Spiky Hedgies

Sweet Spiky Hedgehogs heeft een echo laten maken bij een zwangere egel, waarbij  vier kleintjes te tellen zijn. In de nabije toekomst zal zij in samenwerking met haar dierenarts een zwangere egel blijven volgen tijdens de hele zwangerschap vanaf de 8e dag na de dekking. Bij de echo is goed te zien dat de kleintjes in een eigen vruchtzak zitten en niet in één gezamenlijke vruchtzak. Hierdoor kan het bij de bevalling zo zijn dat er tussen de bevallingen van de kleintjes een lange tijd zit. Soms kan de hele bevalling wel 2 dagen duren! Het is bij problemen tijdens de bevalling dus ook erg van belang om te controleren of er nog lege vruchtzakken in de baarmoeder zitten of een vruchtzak met een dood jong. Als deze niet zelf worden uitgeperst, kunnen ze gaan ontsteken en dit kan voor de moeder levensgevaarlijk zijn!

Het kan zijn dat geboren kleintjes de eerste uren door het hok liggen. Moeder blijft niet tijdens de bevalling stil liggen, maar zal door het verblijf heen lopen. Het kan geen kwaad dat ze een tijdje buiten het nest liggen, zolang moeder ze na een paar uren maar versleept en bij de kleintjes gaat liggen. Eventueel als een kleintje te lang buiten het nest ligt, kun je proberen met een lepeltje door de bodem te gaan om de geur van het verblijf er op te krijgen en het kleintje daarmee oppakken en in het nest leggen. Als de moeder het jong buiten het nest blijft leggen, zal het niet gezond zijn en is het beter om het jong te laten liggen: moeders hebben een diep instinct en ongezonde jongen worden buitengesloten om gezonde jongen meer ruimte te bieden. Soms wordt een jong dan ook doodgebeten en soms zelfs volledig opgegeten.

First day

De eerste dag is erg stressvol en pijnlijk voor moeder, maar ook zeker voor moeders met een eerste nest is het nog erg uitvogelen hoe dat nou moet, zo’n nest opvoeden. Hoewel je gerust een oogje in het zeil kunt houden voor eventuele problemen, is het beter om ze verder met rust te laten. Als je vooraf ziet dat de  moeder gaat bevallen, kun je voor die tijd gerust nog even voeren zodat het na de bevalling niet meer hoeft.

Even snel het nest in kijken om te zien of alle kleintjes gezond zijn en moeder bij ze ligt is geen probleem, maar raak de kleintjes niet aan en doe het snel. Als moeder er niet van gediend is, laat ze dan met rust om te voorkomen dat ze de kleintjes uit stress doodbijt.

De kleintjes worden kaal, blind en doof geboren. Na een paar uur komen de eerste stekeltjes door de huid prikken, ze worden dus met stekels onder de huid geboren om de baarmoedermond van de moeder niet te beschadigen. Bij de geboorte zit elk kleintje in een aparte vruchtzak, die bij de bevalling door de moeder wordt opengescheurd en opgegeten. Het kleintje wordt dan ook schoongemaakt door de moeder zodat het kan ademhalen.


First weeks

Week 1
Day 1-7

In deze eerste week wordt de pigment in de huid aangemaakt en krijgen de jongen ook hun eerste gekleurde stekeltjes. Ze groeien nog niet zo snel, maar komen toch ongeveer 1 a 2 gram per dag aan.

 Week 2
Day 8-14

Ze ontwikkelen de eerste haartjes op hun huid, waarbij het masker het best te zien is. Ook in deze week krijgen ze nieuwe stekels die wat harder zijn en meer kleur hebben.

 Week 3
Day 15-21

In deze week openen ze hun open en ook hun gehoorgangen gaan open. Hun nageltjes worden sterker en ze zullen langzaam gaan rondlopen in het verblijf De vacht is nu goed ontwikkeld.

Week 4
Day 22-28

Ze leren in deze week zelfstandig te eten. Ze leren van mama hoe ze zich moeten schoonmaken en krijgen ook weer nieuwe stekels. Ze hebben ook een groeispurt in deze week nu ze nog bij mama drinken en daarnaast ook zelfstandig eten.

Week 5
Day 29-35

In deze week komt hun hormoonhuishouding langzaam op gang, wat betekend dat ze vruchtbaar zijn. Alles is nog een beetje ongeregeld, dus ze zullen nog niet gaan dekken. Toch is het verstandig om in deze week de mannen en vrouwen te scheiden.

Week 6
Day 36-42

In deze week krijgen ze weer nieuwe stekels. Hun tanden en kiezen zijn nu allemaal door, al eten ze al een tijdje zelfstandig. Hun vacht op de oren ontwikkelt nu ook goed en als je een Snowflake egeltje hebt, kun je vanaf nu ook zien dat hij of zij wat witter wordt.

 Week 7
Day 43-49

De jongen groeien gestaag door, maar buiten dat valt er niet zoveel aan ze te zien. Toch ontwikkelt hun reukvermogen zich nog steeds en wordt hun zicht ook nog iets beter. Ze krijgen ook iets meer controle over hun spieren en zullen hun stekels dus wat makkelijker plat leggen.

Week 8
Day 50-56

In deze week zijn ze eindelijk helemaal volgroeid, al zal hun hormoonhuis-houding nog wel even door blijven ontwikkelen. Buiten dat ze goed groeien, zie je niet zo veel verschil. Aan het eind van deze week mogen ze naar hun nieuwe huisjes.

Week 9
Day 57-63

Al zullen de meeste jongen nu wel verhuizen naar hun nieuwe huisjes, groeien ze nog wel een tijdje door. Ze krijgen in deze week weer een nieuwe verstekeling, deze kan zo heftig zijn, dat er kale plekken ontstaan bij sommige egels. Het wordt ook wel de ‘puberverstekeling’ genoemd.


Seperate by gender

Als de kleintjes 5 tot 6 weken oud zijn, worden ze vruchtbaar en moeten ze worden gescheiden op geslacht. Het liefst haal je moeder op deze leeftijd ook bij de kleintjes vandaan, want ze zal ze aardig zat zijn na zo veel weken. Eigenlijk heb je dus minimaal drie verblijven nodig op dit punt, of eigenlijk vier: één voor de vader van het nest, één voor de moeder, één voor de mannelijke jongen en één voor de vrouwelijke jongen. Hieronder kun je het verschil zien tussen een mannetje en een vrouwtje. Het is vrij makkelijk te zien, maar voor het gemak hebben we foto’s gebruikt van jongen van ongeveer 2 a 3 weken, zodat je de vacht nog niet ziet.

Male

Een mannetje heeft de geslachtsdelen ver uit elkaar. De anus zit bijna tegen de stekels aan en de penis zit bijna halverwege de buik.

 

Female

Een vrouwtje heeft de geslachtsdelen bijna tegen elkaar aan. De anus zit bijna tegen de stekels aan, net als bij een man. De vulva zit er gelijk boven.

 


Moving out

Als een jong acht weken oud is of wanneer ze voor die tijd al 180 gram wegen, mogen de jonge egels verhuizen. Dan hebben ze een goed afweersysteem ontwikkeld en kunnen ze wat meer hebben. Op de leeftijd van 8 weken, moeten ze minimaal 140 gram wegen om te mogen verhuizen. Dit is omdat ze anders een zwak afweersysteem hebben en veel problemen kunnen krijgen. Als ze nog geen 140 gram wegen op de leeftijd van 8 weken, kun je beter wachten tot ze in gewicht wat meer aan komen. Zorg dus dat je gedurende het opgroeien het gewicht dus goed in de gaten houdt.

Searching for owners

Al op een redelijk jonge leeftijd, kun je op zoek naar nieuwe eigenaren voor de kleintjes. Vanaf twee weken kun je de jongen al oppakken en kun je al redelijk zien welke kleur ze krijgen en welk jong je zelf zou willen houden. Vanaf die leeftijd kun je dus al jongen laten reserveren.

Zorg wel dat je goed weet naar wie welk jong verhuisd, in wat voor verblijf ze terecht komen en of de nieuwe eigenaar wel goed ingelezen is over deze dieren.

What’s moving with them?

Als fokker (ook wanneer je slechts één nestje hebt) ben je volgens de Wet Dieren verplicht om schriftelijke informatie mee te geven bij de verkoop van een dier. Dit geldt dus ook voor Witbuikegels. Zorg dus dat je vooraf een caresheet hebt geschreven en uitgeprint, die je mee kunt geven aan elke nieuwe eigenaar.

Als je informatie over de ouders en eventueel de grootouders hebt, dan kun je een stamboom maken en meegeven. Dit is voor nieuwe eigenaren leuk om te hebben en voor jezelf als fokker makkelijk om bij problemen, te kijken waar ze vandaan kunnen komen als je elk kleintje een stamboomnaam geeft. Voor fokkers onderling zijn stambomen essentieel om te kijken of nieuwe egels verwant zijn aan de eigen dieren.

Een zakje voer voor de eerste dagen is goed om mee te geven, zodat de egel rustig overgewend kan worden aan het nieuwe voer bij de nieuwe eigenaar. Vertel de nieuwe eigenaar ook welk voer je zelf voert, mocht hij of zij hetzelfde voer nog even door willen voeren.

Een speeltje of kleedje met nestgeur, is ideaal om de egel aan zijn nieuwe omgeving te laten wennen.

Moment of moving

Als een egeltje wordt opgehaald is het fijn om de ouders van de dieren te kunnen laten zien en wat over ze te vertellen. Zo weet de nieuwe eigenaar een beetje welke ouders er bij hun kleintje hoort en wat voor karakter ze kunnen verwachten van het egeltje.
Ook is het goed om de nieuwe eigenaar de mogelijkheid te geven om vragen te stellen.
Zorg dat je het speeltje of kleedje bij het ophalen, gelijk al in de vervoersbox legt. Zo heeft het egeltje onderweg ook al iets vertrouwds bij zich.